Куркыныч билгеләрне ничек танырга һәм фаҗигане булдырмый калырга

2026 елның 30 гыйнвары, җомга

Балалар һәм яшүсмерләрнең куркынычсызлыгы мәсьәләләре өлкәннәрдән аерым игътибар таләп итә. Белгечләр деструктив идеологияләргә җәлеп ителү һәм мәктәп тирәлегендәге уңайсыз вәзгыять турында сөйли ала торган борчулы билгеләрне аерып күрсәтәләр. Мондый сигналларны вакытында ачыклау һәм дөрес гамәлләр авыр нәтиҗәләрне булдырмый калырга һәм гомерне саклап калырга ярдәм итә.

Массакүләм үтерүләр идеологиясенә җәлеп ителү билгеләре

("колумбайн*", "скулшутинг")

» Колумбайн* " хәрәкәте идеологиясе мәгариф учреждениеләрендә массакүләм үтерүләрне аклый һәм аларга ярдәм итә.
*2022 елның 2 февралендә Россия Федерациясе Югары Суды әлеге хәрәкәтне террористик дип таныды һәм аның эшчәнлеген ил территориясендә тыйды.

«Скулшутинг»ның сәбәпләре һәм чагылышлары

Мәгариф учреждениеләрендә котырту һөҗүмнәрен әзерләү яки башкару еш кына буллинг нәтиҗәсе була — мәктәп тирәлегендә системалы эзәрлекләү, психологик яки физик басым.

Буллингның төп төрләре

Вербальный-мыскыллау, мыскыллау, ишетү тарату.

Физик яктан-кыйнаулар, этүләр, милекне юри бозу.

Социаль-коллективтан чыгару, изоляция хисе формалаштыру.

Кибербуллинг-социаль челтәрләрдә һәм мессенджерларда эзәрлекләү.

Буллинг бер кеше тарафыннан да, яшьтәшләр төркеме тарафыннан да тормышка ашырыла ала.
Киң таралган сәбәпләр исәбенә түбәндәгеләр керә::

яшүсмернең тышкы физик үзенчәлекләре;

гаиләнең матди хәле;

укытудагы һәм коммуникациядәге кыенлыклар;

гаилә эчендәге низаглар

«Колумбайн*»идеологиясенә җәлеп ителүнең ихтимал билгеләре

Яше: ешрак 12 дән 22 яшькә кадәр.

Җенес: ир-атныкы да, хатын-кызныкы да.

Психоэмоциональ халәт: депрессив яки суицидаль кәефләр,үз-үзеңә зыян китерү очраклары.

Эмоциональ читләшү: апатия, әйләнә-тирә белән кызыксынуның югалуы, эмоциональ реакциянең кимүе.

Язмалар алып бару: көндәлекләр, дәфтәрләр, борчулы эчтәлекле язмалар.

Көчләү һәм корал белән кызыксыну: корал, шартлаткыч җайланмалар, пиротехника белән мавыгу.

Язма һәм рәсемнәрнең эчтәлеге: көчләү күренешләре, корал, экстремистик символика, агрессия кичерүче кешеләрнең исемнәре.

Сөйләм маркерлары: көч куллануны аклаучы сүзләр һәм әйтелмәләрне куллану.

Уку эшчәнлеге: укуда тотрыклы кыенлыклар, түбән яки уртача өлгереш.

Телефон һәм социаль челтәрләрдә Контент: рәхимсезлек күрсәтеп ресурсларга язылу.

Массакүләм үтерүләр темасы белән кызыксыну: җинаятьчеләрне геройлаштыру, мондый фаҗигаләр турында фикер алышу.

Планлаштыру: мәктәпне планлаштыру, керү-чыгу, куркынычсызлык режимы белән кызыксыну.

Гавами фикерләр: көч куллануны аклап яки хуплап белдерүләр яки язмалар.

Әгәр сез шаһит яки җәрәхәт корбаны булсагыз, нишләргә?

Әгәр дә сез буллинг белән очрашкансыз икән — шәхсән яки интернетта — Проблема белән берүзегез генә калмагыз.
Бу хакта:

ата-ана;

сыйныф җитәкчесе;

мәктәп психологы;

ышаныч телефонына.

Ярдәм сорап вакытында мөрәҗәгать итү җитди нәтиҗәләрне булдырмый калырга мөмкин.

Куркыныч идеологиягә җәлеп ителү билгеләрен ачыклаганда гамәлләр

Кемдә дә булса «колумбайн* " идеологиясенә бирелү билгеләре табылса, кичекмәстән хәбәр итәргә кирәк:

мәгариф оешмасы администрациясе;

хокук саклау органнары

Мондый гамәлләр кешеләрнең гомерен һәм сәламәтлеген саклауга юнәлдерелгән.

Шуны истә тотарга кирәк: фаҗига булмаган арада хәлне үзгәртергә һәм ярдәм күрсәтергә мөмкин әле.
Куркынычсызлык бер-берсенә тышкы мөнәсәбәттән башлана.

Ашыгыч хезмәтләрнең контакт телефоннары

Ашыгыч хезмәтләр: 101, 102, 103, 104

Бердәм коткару номеры: 112

Россия Федераль куркынычсызлык хезмәтенең Татарстан Республикасы буенча идарәсе: 8 (843) 231-45-55

Татарстан Республикасы буенча ЭЭМ: 8 (843) 291-20-02

ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International