Кадастр палатасы һәм Татарстан Росреестры сатып алынган торакны югалткан өчен намуслы сатып алучыларга компенсацияләүнең яңа кагыйдәләрен аңлата
2020 елның 1 гыйнварыннан мошенниклар гамәлләреннән зыян күргән күчемсез милек сатып алучыларны яклауга юнәлтелгән закон үзгәрешләре үз көченә керде. Төзәтмәләр "күчемсез милекне намуслы сатып алучы" төшенчәсен ачыклый һәм бер үк вакытта законсыз дип танылган килешү нәтиҗәсендә барлыкка килгән зыяннарны компенсацияләү механизмын камилләштерә. Кадастр палатасы һәм Татарстан Росреестры сатып алынган торактан мәхрүм калган кешенең нинди очракларда намуслы сатып алучының китерелгән зыянны тулысынча компенсацияләүгә исәп тота алуын аңлаттылар.
Кем ул намуслы сатып алучы
2020 елның 1 гыйнварыннан Россия Федерациясе Граждан кодексына төзәтмәләр нигезендә, БДКМР мәгълүматларына килешү төзегәндә тиешле күчемсез милек сатып алучы намуслы статус ала. Приобретатель суд тәртибендә күчемсез милек сатучысыннан милекне читләштерүгә хокук булмау турында белгәнлеге яисә белергә тиешлеге исбатланмаганга кадәр намуслы дип санала.
Күчемсез милек объекты турында актуаль мәгълүматны ЕГРНнан гына алырга мөмкин. Күчемсез милек реестрыннан өземтә әле килешү төзегәнче үк сатучы тарафыннан тәкъдим ителгән объектны, хуҗаны, кисеп алуларның булмавын яки булуын тикшерергә мөмкинлек бирә. Шуңа күрә әгәр милек хокукы башка хуҗага күчсә, актуаль хокук хуҗасы турындагы белешмәләр өземтәдә чагылдырылачак. Күчемсез милек объектының һәм аңа теркәлгән хокукларның төп характеристикалары турында, шулай ук күчемсез милек объектына хокукларның күчүе турында БДКМЦ аша яисә Росреестр (rosreestr) порталында теләсә нинди кызыксынучы зат БДКМРН мәгълүматларыннан өземтәләр алырга мөмкин. Күчемсез милек хуҗасының бу мәгълүматларны алуга рөхсәт алуы таләп ителми.
ЕГРНнан мәгълүматлар алу потенциаль сатып алучыга алыш-бирешне башкарганчы үзен куркынычсызлыкта тотарга ярдәм итә, ә сатып алынган күчемсез милекне суд карары буенча законлы хуҗа тарафыннан юк иткән очракта - зыянны намуслы сатып алучы статусына ия булган килеш компенсацияләргә ярдәм итә.
Компенсация түләү механизмы
2020 елның 1 гыйнварыннан торак урынын югалткан өчен намуслы сатып алучыларга акчалата компенсация түләү кагыйдәләре гамәлдә була башлады. Компенсация түләүләрен гамәлгә ашыру механизмы «Күчемсез милекне дәүләт теркәвенә алу турында» 218-ФЗ номерлы Федераль законның яңа нигезләмәләре белән беркетелгән.
Росреестрның Татарстан Республикасы буенча идарәсе җитәкчесе урынбасары вазифаларын башкаручы Людмила Кулагина шәрехләвенчә, тормышта чыннан да гражданның бөтен кагыйдәләр буенча күчемсез милек сатып алуы, ә аннары аның килешү турында берни белмәгән һәм хәзер үз милкен кайтаруны таләп итә торган законлы милекчесе барлыгы ачыклана. РФ Гражданлык кодексының 301 маддәсе нигезендә милекче чит законсыз биләмәдән милекне юк итәргә хокуклы, димәк, намуслы сатып алучы урамда калу куркынычы бар.
Шулай итеп, яңа кагыйдәләр буенча, торактан мәхрүм калган намуслы сатып алучы, хәзер торак урынны юкка чыгаруга бәйле намуслы сатып алучыга зыян китерү өчен җаваплы булган затның суд карары белән намуслы сатып алучы файдасына зыян килгән очракларда, хәзер дәүләт хисабына компенсация таләп итәргә мөмкин, әмма намуслы сатып алучыдан намуслы булмаган сәбәпләр аркасында түләтүләр башкарма документ үтәлүгә куелган көннән алып алты ай эчендә өлешчә башкарылган яки башкарылмаган.
Компенсация суммасының чик күләме яңа кагыйдәләр белән билгеләнми. Компенсация күләме реаль зыян сала торган сумма нигезендә суд тарафыннан билгеләнәчәк, йә, иң намуслы сатып алучы таләбе буенча, торак урынның кадастр бәясе күләмендә (аны юкка чыгару турындагы суд акты үз көченә кергән көнгә гамәлдә булган, сатып алучыга өченче зат түләгән суммалардан тыш).
Кадастр палатасы директорының Татарстан Республикасы буенча урынбасары Ләйсән Рәхмәтуллина билгеләп үткәнчә, торакның намуслы сатып алучылардан Россия Федерациясе, Россия Федерациясе субъекты яки муниципаль берәмлек милкенә читләштерелгән очраклар өчен, канунның кире көче бар. Шул рәвешле, гражданнар яңа кагыйдәләр үз көченә кергән көннән алып өч ел дәвамында компенсация түләү турындагы дәгъва белән судка мөрәҗәгать итә алачак.
Дәүләт тарафыннан компенсация түләгәндә, хакимият органнары шулай ук китерелгән зыянны каплау өчен намуссыз сатучыга алга таба регресс дәгъвасын бирү хокукына ия булачак.
Татарстан Росреестры матбугат хезмәте