Борынгы Биләр җире: ачышлар дәвам итә
22 ноябрьдә Татарстанның 15 районыннан һәм Казан, Түбән Кама, Бөгелмә, Чистай, Нурлат, Яшел Үзән шәһәрләреннән йөзгә якын мәктәп укучысы Биләр мәктәбенә килде, анда өченче тапкыр «Борынгы Биләрдә яшьлек» республика фәнни-гамәли конференциясе узды.
Егетләр һәм кызлар туган якны өйрәнү, халык кәсепләре, чит телне һәм туган телне өйрәнү өлкәсендә үз эшләнмәләрен тәкъдим иттеләр, табигать фәннәрендәге белемнәре белән уртаклаштылар. Шулай ук конференциядә педагоглар арасында секция эшләде, анда укучылар белән тикшеренү эшен оештыру тәҗрибәсе күрсәтелде.
Үзенең сәламләү сүзендә мәктәп директоры Андрей Чугуров болай дип билгеләп үтте:
- Ел саен кунакларны каршы алганда без ел дәвамында иң кызыклы эшләнмәләрне күрсәтергә тырышабыз.
Эш башланыр алдыннан Биләр кунаклары республиканың дистәләгән район һәм шәһәрләреннән тематик күргәзмәләр белән таныштылар. Борынгы шәһәргә хас булганча, болар тарихи күргәзмәләр иде. Керү юлында кунакларны хәрби техника күргәзмәсе каршы алды, анда М-72 мотоциклы һәм ГАЗ-69А автомобиле тәкъдим ителде. Бу техника «Яшьармияче» клубы әгъзалары Обрезков Александр, Настин Эдуард һәм Алмаз, Терещенко Максим, шулай ук мәктәп хезмәткәрләре тарафыннан торгызылган. Борынгы Биләр модельләре күргәзмәсе үзенең колачы һәм матурлыгы бөтен кешене таң калдырды, анда 922-1236 еллардагы борынгы Биләр шәһәре макеты, 1654 елдагы Биләр крепосте моделе һәм XIX гасыр ахырындагы Биләр соборы моделе тәкъдим ителгән иде. Монда корал үрнәкләрен, әлеге чорларның формаларын күрергә мөмкин иде.
Секцияләрдә тикшеренү эшләрен компетентлы жюри бәяләде, аңа танылган җәмәгать эшлеклеләре һәм Казан укытучылары кергән иде. Алар арасында Россиянең атказанган сәяхәтчесе, Россиянең туган якны өйрәнүчеләр берлеге әгъзасы Илдар Җамалетдинов, ТР Фәннәр академиясе археология институтының урта гасыр археологиясе бүлеге мөдире Зөфәр Шакиров та бар иде. Конференциядә катнашучыларны сәламләп, жюри составында эшләгән Биләр тарих-археология һәм табигый музей-тыюлыгы директоры Әнәс Кутуев та тикшеренү эшчәнлегенә мәктәп яшеннән үк җәлеп итүнең мөһимлеге турында сөйләде. Конференциядә катнашучылар эшнең югары дәрәҗәсен билгеләп үтә. Әйтик, «Кара әле, безгә могҗизалы ачышлар күпме...» секциясендә җиңүче Казанның 18нче мәктәбе укучысы Вафина Мария үзенә яңаны белүнең кызык булуын әйтә:
- Биләрдә булуыма шатмын. Бүген бик күп кызыклы кешеләр белән таныштым. Киләсе елга тагын бирегә килергә өметләнәм.
- Бүген без яхшы тәҗрибә тупладык, башка катнашучыларны күрдек, үзебезне сынап карадык. Конференция югары дәрәҗәдә узды. Өстәвенә тарихка бай урын - Биләр турында да бик күп яңалыклар белдек, - ди Мариянең җитәкчесе Марина Никитина.
Биләр мәктәбе өчен бу ел юбилей елы, ул үзенең 110 еллыгын билгеләп үтә. Барлык катнашучыларга 1966 елда мәктәпне тәмамлаган Ринат Хөснетдиновның мәктәп турындагы фильмы тәкъдим ителде. Картинада авыл һәм мәктәп тормышына багышланган уникаль автор фоторәсемнәре һәм видеофрагментлары җыелган иде. Үзенең мастер-классында иҗат белән кызыксынган үзенчәлекле әлеге кеше балаларга мөрәҗәгать итте:
- Минем өчен бу дулкынландыргыч мизгел, мин аны озак көттем. Балалар белән мавыгуларыгызны фотография, спорт, тикшеренүләр белән саклагыз. Аларда камилләшегез. Мәктәптә уку - ул тормыш мәктәбе.
Ябылу тантанасында Биләр мәктәбе укучылары белән он-лайн анкеталау үткәрелде, һәм шунда ук экранда барысы да нәтиҗәләрне күрделәр. Конференция катнашучыларның 90 % ына ошады.
«Карамельки» вокал төркеме чыгышы, кызыксындыру бүләкләре, конференция җиңүчеләренә һәм призерларына грамоталар - конференцияне оештыручылар кунаклар белән киләсе елда яңа очрашуга өмет белән шушы уңай нотада саубуллаштылар.
Елена Михайлова сөйли:
- Бу конференциядә икенче ел рәттән катнашам. "Биләрда яшьлек" -республика мәктәп укучыларының бик аз конференцияләренең берсе, анда укытучылар өчен секция бар. Конференцияне башыннан алып ахырына кадәр югары дәрәҗәдә оештырган һәм уздырган өчен мәктәпнең хезмәт коллективына, мәгариф бүлегенә, социаль партнерларга рәхмәт әйтәм. Конференция күп нәрсәгә өйрәтте. Мин хезмәттәшләрем белән аралашуның бәһасез тәҗрибәсенә һәм халык алдында чыгыш ясау тәҗрибәсенә ия булдым. Сезгә тагын киләсе килә!
Ихтирам белән, Спас районы Кузнечиха мәктәбенең тарих һәм җәмгыять белеме укытучысы Лариса Пашина,