Айрат Хәйруллин: “Авыл хуҗалыгы җирләрен әрәм-шәрәм итәләр, ә  өлеш хуҗалыкларын  үз милекләренә җир алу хокукыннан мәхрүм итәләр

Айрат Хәйруллин: “Авыл хуҗалыгы җирләрен әрәм-шәрәм итәләр, ә  өлеш хуҗалыкларын  үз милекләренә җир алу хокукыннан мәхрүм итәләр

Дәүләт Думасына  “Авыл хуҗалыгы җирләре  әйләнеше турында”гы законга үзгәрешләр  турында  закон проекты кертелде

Документта өлеш милкендә катнашучыларның гомуми җыелышына  үз җир өлешләрен алмаган  һәм файдаланмаган гражданнарның исемлеген мөстәкыйль төстә раслау хокукы бирергә тәкъдим ителә.

• Күрсәтелгән законны кабул итү    дистә миллионлаган авыл хуҗалыгы билгеләнешендәге  җирне әйләнешкә кире кайтарырга, ә җир өлешләрен алучы гражданнарга  юридик яктан һәм артык формальлексез генә  җир милкенә җир хокукларын рәсмиләштерергә мөмкинлек бирәчәк, - дип сөйләде закон проектлары авторларының берсе, аграр мәсьәләләр буенча  комитет рәисе урынбасары,  Татарстаннан сайланган Айрат Хәйруллин.

1991 елда   колхозларны, совхозларны үзгәртеп кору һәм дәүләт авыл хуҗалыгы предприятиеләрен хокукыйлаштыру турындагы нигезләмә буенча җир һәм бөтен милек хезмәт коллективларының шәхси микенә тапшырылды һәм колхоз-совхоз эшчәннәре арасында өлешләргә бүленде.

 Ләкин гражданнарга җир кишәрлекләрен түгел, ә  алар бу җир өлешләрен дәүләттән үз милекләренә алалар, дигән таныклыклар бирелде. Бүгенге көндә  бу җирләргә хокукларны  юридик яктан рәсмиләштерү процессы җиңел түгел, һәм шуңа күрә күп кенә кешеләр аны төгәлли алмыйлар, бу җирләрне эшкәртергә җыенмаучылар да байтак, шуңа күрә алар ташландык хәлдә яталар, - дип аңлатты  аграр мәсьәләләр буенча  комитет рәисе урынбасары.

•  Реформаторлар уйлап чыгарылган хосусыйлаштыру системасы бүген процессны төгәлләү өчен шактый кыенлыклар тудыра. Әгәр заманында  җир пайларына таныклыклар алган гражданнар  төрле сәбәпләр аркасында үз  хокукларыннан файдаланмасалар  һәм ул җир өлешләренә идарә итмәсәләр, ул җирләр алар биш елдан артык территорияләрендә яшәгән муниципалитетлар милкенә тапшырыла, - дип ассызыклап әйтте Айрат Хәйруллин. – Нәкъ менә бу  җир өлешләрен сатып алу һәм  арттырып сату буенча төрле  җир махинацияләре ясарга мөмкинек бирә.   нәтиҗәдә авыл хуҗалыгы җирләре әрәм-шәрәм ителә, ә җир өлешләре хуҗаларын  җиргә милек хокукыннан мәхрүм итәләр.  Җир базары җинаятьчел төс алды,  җир кишәрлекләре белән спекуляция ясау  миллиард сумлык зыян сала. Нәтиҗәдә йөзләрчә гражданның  үз милкендә йөзәр мең гектар   җире бар, алар, ни кызганыч,  азык-төлек  җитештерү өчен файдаланылмый.

Бүген юридик яктанрәсмиләштерелеп,барлыгы авыл хуҗалыгы җирләренең 20 процентка якыны, ягъни 1991 елда җир өлешләренәтаныклыклар алган, үз хокукларын рәсмиләштергән 12 милллион гражданның нибары 4 миллионы гына кадастр исәбенә куелган.

• Бу мәсьәлә алты елдан бирле каралып килә, ләкин  һич кенә дә хәл ителми. Боларның барысы да  элек эшкәртелә торган 30 млн. гектардан артык җиргә урман үсүенә китергән, пайларга бүленгән җирләр исә юк. 1991 елда  112,7 миллион эшкәртелә торган  гектар җирнең 82,7 проценты  гражданнар милкенә күчкән һәм бүленгән булырга тиеш иде. Ләкин җиргә хокукларны юридик яктан рәсмиләштерү  процессы, ни кызганыч, төгәлләнүдән ерак тора әле, - дип аңлатты Айрат Хәйруллин.

 Әгәр закон проекты кабул ителсә, җыелыш шулай ук алынмаган өлешләрдән  җир кишәрлекләрен межалау һәм формалаштыру, кишәрлекләрне кадастр исәбенә кую, шулай ук бу җирләрне муниципалитетларга бушлай нигездә  тапшыру турында карар кабул итү хокукын алачак, - дип билгеләп үтте ул.

 Хәзер җир кишәрлекләрен формалаштыру һәм алынмаган җир өлешләреннән барлыкка килгән кишәрлекләрне исәпкә кую суд органнары аша гына мөмкин.