Коткаручылар янгын куркынычсызлыгы турында искә төшерәләр

 Коткаручылар янгын куркынычсызлыгы турында искә төшерәләр

Статистика буенча  Россиядә һәр 4-5 минут саен янгын чыгып тора. Сәгать саен утта кеше һәлак була һәм егермегә якын кеше пешә һәм җәрәхәтләнә.  Ел саен ил буенча утта 12 меңнән артык кеше янып үлә.

  Янгыннарның төп сәбәпләре – бу, барыннан да элек, ут белән саксыз эш итү ( шул исәптән тәмәке  тарту һәм балаларның ут белән шаяруы), электр җиһзларының төзексезлеге, мичләр һәм көнкүреш электр приборларыннан файдаланганда янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен бозу.

 Еш кына, янгын ул – очраклылык һәм аннан беркем дә сакланмаган, дигән сүзләрне ишетергә туры килә. Ләкин бу алай түгел,  күпчелек очракларда янгын -  ачу китергеч гамьсезлек һәм кешеләрнең янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен үтәүгә саксыз караулары ул.

Электр җиһазларыннан файдаланганда  янгын куркынычсызлыгы чаралары:

 Электр приборларын файдаланганда  тыела:

• Электр энергиясе алгычларын әзерләүче предприятие инструкциясе таләпләренә туры килмәүче шартларда яки төзек булмаганнарны файдалану, шулай ук  изоляциясе зарарланган яки саклагыч үзлекләрен югалткан электр үткәргечләрне һәм кабельләрне файдалану;
• ачык электр үткәргечне буяу белән буяу яки аларга обой ябыштыру;

- зарарланган  сүндергечләрдән, розеткалардан, патроннардан файдалану;

- элек лампочкаларын яна торган материалдан ясалган абажурлар белән каплау;

-  электр җылыту приборларын  конструкциясендә каралган  җылылык көйләгечләр булмаганда яки алар төзек булмаганда файдалану;

 - берничә куәтле электр приборын  артык йөкләнештән,  зур күчмә электр каршылыгыннан һәм  электр үткәргечнең артык кызып китүеннән саклау  өчен бер розеткага тоташтырмау;

 Кабызылган  һәм караучысыз калдырылган электр җылыту приборлары  (электр плитәләре, су җылыткычлар, каминнар, үтүкләр, җылыткычлар һ.б.лар) янында торучы  ягулык материалларының кабынып китүе янгыннарның еш сәбәбе булып тора.

Кабызылган электр җылыту приборлары  янмый торган аслыкларга куелырга тиешләр.

 Үткәргечләр изоляцияләренең кибүен һәм зыян килүен булдырмас өчен  аларны  җылына торган өслекләргә (мичләр, төтен юллары, җылыту батареяләре һ.б.лар)  кую тыела.

Озак вакытка өйдән чыгып киткәндә бөтен электр җылыту  һәм яктырту риборларын тикшереп, аларның  уттан өзелгәнлегенә ышанырга кирәк.

 Газ җиһазларыннан файдаланганда саклык чаралары

Өйдәге газ җиһазлары төзек хәлдә булырга һәм аннан файдалану буенча техник таләпләргә җавап бирергә тиешләр.

 Газ җиһазларыннан файдаланганда тыела:

•  газ приборларыннан кечкенә балаларның һәм аны куркынычсыз файдалану тәртибен белмәүче кешеләрнең файдалануы;
• шырпы яки уткабызгычны кабызмый , газ краннарын ачу;
• газ плитәсе өстендә кер киптерү, ул кабынып китәргә мөмкин.

 Өйдә газ исе чыкканда өйдәге электр приборларыннан файдалану, аларны кабызу тыела. Бөтен газ приборларын сүндерегез, краннарны ябыгыз, бөтен бинаны (подвалларны да кертеп)  җилләтегез. Газ приборларының бөтен краннары  да яхшылап ябылганмы икәнлеген тикшерегез.  Газ исе  бетмәсә яки җилләткәндә бетеп, яңадан барлыкка килсә, авария газ хезмәтен чакырырга кирәк.

 Мич ягып җылыту

 Өйдәге мичләр төзек хәлдә  һәм янгын чыгу ягыннан куркынычсыз булырга тиешләр.

Янгынның  ут һәм чаткының ярык аша чыгуы, мичләрнең  һәм төтен каналларының тыгыз итеп салынмавы нәтиҗәсендә килеп чыгарга мөмкин булуын исегездә тотыгыз.  Шул уңайдан даими төстә мичләрне һәм  төтен каналларын  җентекләп карап тору, күренгән төзексезлекләрне бетерү, кирәк булса, ремонтлау зарур. Мичләрне корымнан чистарталар һәм бөтен элементларын агарталар, агарту  ярыкларны вакытында күреп алырга мөмкинек бирә.

 Мичләрдән файдаланганда түбәндәге таләпләрне үтәргә кирәк:

• мич алдына 50х70 см зурлыктагы һәм 2 мм калынлыгындагы корычтан мич алды калае кадаклап куярга. Ул очраклы рәвештә генә эләккән чаткының янып китүеннән саклаячак;
• мичне бензин, керосин һәм башка яна торган материаллар белән кабызып җибәрү тыела, чөнки ягулык бик тиз кабынып киткәндә шартлау килеп чыгарга яки ялкын телләре тышка бәрергә мөмкин;
• ягулыкны, башка яна торган матдәләрне һәм материалларны  мич алды калаена куймаска;
• мичләрне ишекләре ачык килеш ягуга юл куярга ярамый;
• мичтән алынган көл һәм шлакны су сибеп сүндерергә һәм алар өчен махсус билгеләнгән урынга алып куярга;
• янып китә торган түбәләр өстендәге морҗаларның чаткы тоткычлары (тимер сеткалар) булырга тиеш;
•  төтен юлларын корымнан, кагыйдә буларак,  ягып җылыту сезоны башланыр алдыннан һәм ягып җылыту сезоны вакытында ике айга кимендә бер тапкыр чистарталар.

 Балалар һәм янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләре

 Янгыннар балаларның ут белән уйнаулары аркасында алар  караучысыз үзләре генә калдырылганда чыга. Еш кына балалар  янгыннар нәтиҗәсендә һәлак булалар, алар шул янгыннарда үзләре үк гаепле булалар.

Балаларга янгын куркынычсызлыгы кагыйдәләрен аңлатырга,  шырпы, кабызгычлар, фейерверклар, шәмнәр, бенгаль утлары белән уйнауның  янгынга китерүе, өйдә генә түгел, ә бәлки  ишегалдында,  басуда һәм урманда да ут белән сак эш җитәргә  кирәклеген аңлату мәслихәт.

  Балаларга   кабызылган электр һәм  газ приборларын, шулай ук янып торган мичләрне карарга кушып калдырмагыз.

 Шырпы, кабызгычлар, керосин, бензин һ.б.ларны балаларның кулы җитә торган урыннарда саклауга юл куймагыз.

Балаларны караучысыз калдырмагыз.

Янгын чыккан очракта нишләргә?

Исегездә тотыгыз: янгын вакытында иң куркынычы – югалып һәм каушап калу.  Ут белән төтен куркынычсыз урынга чыгу өчен бик аз мөмкинлек калдырганда  кыйммәтле минутлар уза. Менә шуның өчен һәркем янгын чыкканда нишләргә икәнен белергә тиеш.

Янгын чыккан очракта ашыгыч төстә бу хакта 01 телефоны буенча янгын каравылына шалтыратыгыз.

Янгын турында янгын каравылына шалтыратканда          түбәндәгеләрне эшләргә кирәк:

• вакыйганы кыскача һәм төгәл  итеп:  нәрсә (фатир, чарлак,  подвал, шәхси өй һ.б.) янганын тасвирлап бирергә;
• -адресыңны атарга (торак пункт, урам исеме, өй, фатир саны);
•  фамилияңне, телефоны номерыңны атарга;
• утның  кешеләр, хайваннар тормышына, шулай ук күрше биналарга һәм корылмаларга куркынычы бармы;
• Әгәр телефоннан шалтырату һәм бинадан чыгу мөмкинлеге булмаса,  тәрәзәгезне ачып, узып баручы кешеләргә кычкырыгыз.

 Кешеләрне, хайваннарны, матди кыйммәтләрне саклау чаралары күрергә, янгын турында торак пункт кешеләренә хәбәр итәргә тырышыгыз.

Боларның барысын да тиз һәм тыныч эшләргә кирәк. Беренче чиратта балаларны коткаралар,  аларның еш кына куркып, карават, өстәл асларына, шкафка кереп качарга тырышуларын онытмагыз. Төтен тулган бинадан бераз бөкрәеп, башны идәнгә якынрак ияргә омтылып чыгарга кирәк, чөнки төтен һавадан җиңелрәк, ул өскә күтәрелә һәм аста шактый азрак була. Төтен белән тулган бинадан стеналарга тотынып чыгарга кирәк. Тәрәзәләр, ишекләр буенча ориентлашырга.

 Исегездә тотыгыз:

• янгын вакытында төтен ялкыннан күпкә куркынычрак, һәм күп кеше  уттан түгел, ә тончыгып үлә;
• төтен белән тулган зонадан эвакуацияләнгәндә  юеш  кулъяулык яки юеш чүпрәк аша суларга кирәк.

Кешеләрне коткарганнан соң булган янгын сүндерү чаралары (ут сүндергечләр), шул исәптән  кул астындагы әйберләр (юрган, су, ком һ.б.лар) белән янгынны сүндерүгә һәм милекне эвакуацияләүгә керешергә мөмкин.

Алдан янгын сүндерүчеләрне чакырмыйча, ут белән үзең генә көрәшү, әгәр янгын чыккан гына вакытта аны сүндерә алмагансыз икән, катгый рәвештә тыела.

 Янгынны үз көчегез белән сүндерү мөмкин  булмаган очракта аның күрше биналарга һәм корылмаларга, янучы матдәләргә таралуын чикләү буенча чаралар күрергә. Бу максатта яна торган биналарның ишекләрен, яну зонасына кислород керүгә юл куймас өчен, ябып куялар.

 Янгын сүндерү техникасы килгәч, аны каршы алырга һәм яна торган урынны күрсәтергә.

 Исегездә тотыгыз:

Янгын куркынычсызлыгы чараларын үтәү – сезнең иминлегегез, үзегезнең һәм якыннарыгызның  гомерен саклап калу нигезе.

Янгынны сүндерүгә караганда булдырмау җиңелрәк!